„Smrt i djevojka“ (original „Death and the Maiden“) je moćna politička drama koja se bavi psihološkim posljedicama ugrožavanja ljudskih prava. Poznati čileanski pisac, Ariel Dorfman, je ovaj komad počeo da piše u egzilu, sredinom osamdesetih godina XX vijeka, dok je njegova zemlja bila pod vojnom diktaturom generala Augusta Pinočea, a završio tek nakon ponovnog uspostavljanja demokratije 1990. Centralna figura je žena, Paulina, koja dobija priliku da se osveti čovjeku za koga vjeruje da je petnaest godina ranije – bio njen mučitelj.

Ovu dramu, svjetska kritika je proglasila dramatično angažovanom i istorijski podesnom, jer se veliki broj zemalja širom svijeta suočava sa bolnim nasljeđem represivnih režima i kršenja prava žena, djece i muškaraca. Drama „Smrt i djevojka”, izvedena u više od 2,000 verzija i praćena svjetskim uspjehom, bavi se odnosom žene i današnjice, njenog položaja, cijene i vrijednosti. Suptilno istražujući tananost duše, odnose muško/žensko, bazirana je na istinitim događajima koje je počinila južnoamerička vojna hunta tokom 70-ih godina prošlog vijeka. Ovaj planetarno uspješni komad, slavni latinoamerički pisac Ariel Dorfman – žanrovski karakteriše kao „moralni triler žestokih strasti“. U pitanju je djelo koje na najbolji način sjedinjuje pojmove umjetnosti i borbe za ljudska (ženska) prava.

S punim pravom smatramo da danas i ovdje, ovaj komad ima svoju autentičnost, zanimljivost i iznad svega – mogućnost pročišćenja (katarsis). Kroz priču čija je radnja smještena u »nekoj dalekoj latinoameričkoj državi«, zapravo posmatramo sebe u ogledalu. Upravo taj filter distance – razlog je ovako snažnog angažmana ovog komada i njegovog sveprisustva na svjetskoj pozorišnoj sceni, kao i njegove aktuelnosti širom planete, jer na žalost, žena je i dalje u poziciji da objašnjava suštinu svog bića i da se bori za svoj položaj, svoje vrijednosti.
Za ovaj komad Ariela Dorfmana, dobitnika Pulicerove nagrade, londonski »Sandej tajms« je svojevremeno napisao da je »zastrašujući moralni triler koji kombinuje brilijantnu sceničnost s jasnom mišlju i žestokom strašću«.

Ako u ovoj priči prepoznamo sebe, svoje vrijeme i traume – nemojmo se iznenaditi i uplašiti. Sve je to naše, sve smo to proživjeli, a da nismo htjeli vjerovati i svaka sličnost sa nama je namjerna – bez težnje da budemo banalni i prosti. U Ustavu – vidljive, Zakonu – zaštićene, u institucijama – uvažene, u porodici punopravne, na ulici – slobodne!

Režija: Goran Vukelić
Uloge: Maja Šarenac Maraš, Branko Ilić, Zoran Vujović

Članovi i članice Centra za građansko obrazovanje su uzeli aktivno učešće u kampanji Kancelarije za ravnopravnost polova Vlade Crne Gore, uz pokroviteljstvo agencija SIDA i UNDP, tokom 2006 godine.

  &